Hướng dẫn xử lý khi bị lừa đảo qua mạng, mua bán online

⚠️ HƯỚNG DẪN XỬ LÝ KHI BỊ LỪA ĐẢO QUA MẠNG, MUA BÁN ONLINE

Trong bối cảnh Luật An ninh mạng 2018 và Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), lừa đảo qua mạng và mua bán online ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn cho người dân năm 2025. Tuy nhiên, nhiều nạn nhân chưa biết cách xử lý kịp thời, dẫn đến mất tiền oan hoặc khó truy tố. Bài viết này từ Luật Gia Tâm sẽ hướng dẫn người đọc khi bị lừa đảo qua mạng, mua bán online.

1️⃣ Những hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay

Người dân dễ bị lừa đảo qua mạng dưới nhiều hình thức tinh vi:

💸 Giả mạo nhân viên ngân hàng, công ty tài chính để gửi link xác minh, lấy thông tin tài khoản.

🛍️ Lừa đảo mua bán online: nhận tiền nhưng không giao hàng, hoặc giao hàng kém chất lượng, hàng giả.

🧧 Dụ đầu tư – việc nhẹ lương cao – tiền ảo, chứng khoán, ngoại hối.

💬 Giả danh cơ quan công an, tòa án, viện kiểm sát để yêu cầu chuyển tiền “xác minh”.

🎁 Thông báo trúng thưởng – hoàn tiền – nhận quà từ nước ngoài nhưng yêu cầu nộp phí trước.

📍 Điểm chung: lợi dụng lòng tin, đánh vào tâm lý ham lợi, sợ hãi hoặc tin tưởng người quen.

---

2️⃣ Khi phát hiện bị lừa đảo, cần làm ngay những việc sau

🔹 Bước 1: Ngừng mọi liên hệ với đối tượng lừa đảo

• Không gọi, không nhắn tin, không làm theo yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thêm thông tin.

• Lưu lại toàn bộ tin nhắn, email, đường link, hóa đơn chuyển khoản, và ảnh chụp màn hình để làm chứng cứ.

🔹 Bước 2: Báo ngay cho ngân hàng

• Nếu bạn vừa chuyển tiền, hãy liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu phong tỏa tài khoản người nhận.

• Cung cấp thông tin giao dịch, thời gian, số tài khoản, tên chủ tài khoản cho ngân hàng để hỗ trợ nhanh nhất.

🔹 Bước 3: Trình báo công an

Nộp đơn tố giác tội phạm kèm theo chứng cứ tại:

• Cơ quan công an nơi bạn cư trú, hoặc

• Phòng Cảnh sát Hình sự (PC02) – Công an tỉnh, hoặc

• Cục An ninh mạng & Phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05) – Bộ Công an.

Ngoài ra, có thể tố giác trực tuyến tại:
🌐 https://canhbao.ncsc.gov.vn
hoặc gọi đường dây nóng Bộ Công an: 069.234.8560

---

3️⃣ Căn cứ pháp lý xử lý hành vi lừa đảo

Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017):

“Người nào dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

📌 Khung hình phạt:

• Phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm, hoặc tù chung thân nếu giá trị chiếm đoạt đặc biệt lớn, phạm tội có tổ chức, hoặc tái phạm.
  Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 – 100 triệu đồng và buộc bồi thường toàn bộ thiệt hạicho người bị hại.

⚠️ HƯỚNG DẪN XỬ LÝ KHI BỊ LỪA ĐẢO QUA MẠNG, MUA BÁN ONLINE

---

4️⃣ Trường hợp chưa đủ yếu tố hình sự

Nếu số tiền nhỏ hoặc chưa chứng minh được yếu tố “gian dối chiếm đoạt”, bạn vẫn có thể:

• Gửi đơn yêu cầu xử lý hành chính, hoặc

• Khởi kiện dân sự để đòi lại tiền, căn cứ theo Bộ luật Dân sự 2015 về nghĩa vụ hoàn trả tài sản chiếm hữu trái phép.

---

5️⃣ Lưu ý để phòng tránh lừa đảo online

• ❌ Không chuyển tiền trước cho người bán chưa xác minh rõ thông tin.

• ✅ Mua hàng qua sàn thương mại điện tử uy tín, có cơ chế “giữ tiền trung gian”.

• 🔒 Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã QR, thông tin thẻ ngân hàng cho bất kỳ ai.

• 🧠 Kiểm tra kỹ các đường link, website lạ – chỉ truy cập trang có địa chỉ bắt đầu bằng https://.

• 📲 Cập nhật phần mềm bảo mật, xác thực 2 lớp, và luôn cảnh giác với tin nhắn “trúng thưởng”, “xác minh tài khoản”.