BỘ TÀI CHÍNH DỰ KIẾN ĐỀ XUẤT THƯỞNG ĐẾN 10 TRIỆU ĐỒNG KHI TỐ GIÁC NGƯỜI BÁN KHÔNG LẬP HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ

Người tiêu dùng có thể được thưởng đến 10 triệu đồng khi cung cấp thông tin về hành vi không lập, không giao hóa đơn điện tử theo dự thảo mới của Bộ Tài chính.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế khen thưởng người tiêu dùng khi cung cấp thông tin về hành vi vi phạm hóa đơn.

Theo đó, Cục Thuế sẽ là cơ quan tiếp nhận, quản lý và xử lý các thông tin do cá nhân cung cấp liên quan đến việc tổ chức, cá nhân kinh doanh không lập hoặc không giao hóa đơn điện tử cho người mua theo đúng quy định pháp luật.

Người tiêu dùng có thể gửi thông tin thông qua nhiều kênh khác nhau như cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế, ứng dụng hóa đơn điện tử, đường dây nóng hoặc các phương thức điện tử khác. Việc tiếp nhận được thực hiện theo nguyên tắc công khai, thuận tiện, đồng thời đảm bảo bảo mật danh tính người cung cấp thông tin.

Tuy nhiên, người cung cấp thông tin phải chịu trách nhiệm về tính trung thực và chính xác của nội dung. Trường hợp cố ý cung cấp thông tin sai sự thật nhằm vu khống hoặc gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Để được xem xét khen thưởng, thông tin cung cấp cần đảm bảo rõ ràng, có căn cứ xác minh và đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, xử lý vi phạm. Đồng thời, cơ quan thuế phải xác định có hành vi vi phạm và đã ban hành quyết định xử lý hợp lệ.

Về mức thưởng, dự thảo đưa ra các ngưỡng cụ thể tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Với các vi phạm thông thường, mức thưởng tối đa không quá 1 triệu đồng cho mỗi vụ việc. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có tình tiết tăng nặng hoặc liên quan đến giá trị hàng hóa, dịch vụ lớn, mức thưởng có thể lên đến 5 triệu đồng. Đối với các trường hợp đặc biệt, mức thưởng tối đa có thể đạt 10 triệu đồng theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Mỗi vụ việc chỉ được xét thưởng một lần. Trong trường hợp có nhiều người cùng cung cấp thông tin về một hành vi vi phạm, cơ quan thuế sẽ ưu tiên người cung cấp thông tin đầu tiên hoặc người có nội dung giá trị, đầy đủ nhất.

Việc chi trả tiền thưởng chỉ được thực hiện sau khi quyết định xử lý vi phạm đã có hiệu lực pháp luật và các khoản tiền truy thu, tiền phạt đã được nộp đầy đủ vào ngân sách nhà nước. Nguồn kinh phí chi trả được bố trí từ dự toán chi quản lý thuế hằng năm. Đáng chú ý, toàn bộ thông tin cá nhân của người cung cấp sẽ được giữ bí mật, trừ khi pháp luật có quy định khác.

Song song với đề xuất khen thưởng, quy định hiện hành cũng đã có chế tài xử phạt đối với hành vi không lập hóa đơn điện tử. Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), mức xử phạt được áp dụng tùy theo tính chất và số lượng hóa đơn vi phạm: 

• Cụ thể, hành vi không lập hóa đơn trong một số trường hợp đặc thù như hàng khuyến mại, biếu tặng hoặc tiêu dùng nội bộ có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng nếu vi phạm ở mức độ nhẹ. Khi số lượng hóa đơn vi phạm tăng lên, mức phạt có thể dao động từ 2 triệu đến 10 triệu đồng, thậm chí từ 10 triệu đến 30 triệu đồng hoặc cao hơn.
• Đối với các trường hợp vi phạm với số lượng lớn, mức phạt có thể lên đến 50 triệu đồng, và đặc biệt từ 60 triệu đến 80 triệu đồng nếu không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ với quy mô lớn.

Có thể thấy, việc bổ sung cơ chế khen thưởng người tiêu dùng không chỉ góp phần tăng cường hiệu quả quản lý thuế mà còn tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát hoạt động kinh doanh. Đây được kỳ vọng là giải pháp giúp hạn chế tình trạng gian lận hóa đơn, nâng cao tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.